Katten zijn van nature nogal kieskeurig en hebben een verfijnde culinaire smaak. Het is niet ongebruikelijk dat ze hun maaltijd laten staan als die niet helemaal vers is en niet op de juiste temperatuur in hun favoriete bakje wordt geserveerd. Ondanks hoge verwachtingen op het gebied van eten, kan de nieuwsgierigheid van je kat soms de overhand nemen. Of het nu gaat om huisplanten, restjes keukenafval of smakelijke hapjes die door baasjes met de beste bedoelingen worden aangeboden - bepaalde voedingsmiddelen zouden verboden moeten zijn voor katten. We gaan hier verder in op de vraag wat katten niet kunnen eten.
Nieuwe kattenbaasjes zijn vaak erg onzeker. Wat mag mijn kat eten?Onervaren katteneigenaren zijn vooral bang zich in het dieet van hun huisdier te vergissen. Veel menselijke lekkernijen zijn immers giftig voor katten - wat je pas ontdekt als je kat plotseling last krijgt van diarree of overgeven na een lekkere snack. Wat is verboden en wat is met mate toegestaan? Wat eten katten graag, behalve kattenvoer?
De meeste mensen kennen het beeld van een kat die melk uit een kommetje oplebbert. Op boerderijen belandt melk van de koeien ook vaak nog in het voerbakje van de kat en niemand kijkt daarvan op. En toch staat dit ingrediënt vaak op de lijst van verboden voedsel. Wat is er aan de hand? Is melk eigenlijk wel giftig voor katten? Absoluut niet. Maar... net als veel mensen met een lactose-intolerantie, kunnen ook de meeste volwassen katten lactose bevattende zuivelproducten niet verdragen. Ze gaan er niet dood aan en de meesten zullen er ook niet ernstig ziek van worden, maar de meeste katten kunnen lactose slecht of helemaal niet verteren en dit kan tot diarree leiden.
De meeste katten veranderen in hardnekkig miauwende lastpakken zodra ze de geur van kaas opsnuiven. Katten zijn gek op kaas - en ze zijn meestal niet kieskeurig wat het soort betreft: zachte, harde of roomkaas. Maar kaas valt vaak in dezelfde categorie als melk. Afhankelijk van de soort bevat deze lekkernij lactose in verschillende hoeveelheden, wat lichte spijsverteringsproblemen of zelfs ernstige diarree kan veroorzaken.
En voor het geval je het je al afvraagt: yoghurt, boter en kwark horen ook allemaal in deze categorie thuis.
Zelfs al kan jouw kat het wel verteren, kaas is proteïnerijk, vetrijk voedsel dat niet per se goed voor hem is.Alles wat je kat nodig heeft aan deze belangrijke voedingsstoffen haalt hij al uit vlees.
Te veel kaas kan leiden tot een overmatige aanvoer van eiwitten en vet.
Daarom mag je jouw kat alleen kaas en andere zuivelproducten in kleine hoeveelheden geven, of zelfs helemaal niet.
De kruiden en het zout in deze producten zijn een andere reden om ze te vermijden.
De geur uit een open blikje tonijn trekt vrijwel altijd de aandacht van elke kat. De meeste katten slaan hun muizenmaaltijd met plezier over om zich deze stevige vis te laten smaken. Maar tonijn kan grote hoeveelheden van de organische verbinding methylkwik bevatten. Deze giftige stof wordt door roofvissen opgenomen uit de prooi die ze in de oceaan vangen: kwik hoopt zich op in plankton, dat vervolgens door plankton etende vissen wordt geconsumeerd. Maar de stof is oorspronkelijk afkomstig van industriële vervuiling van de oceanen. Kwik kan vergiftigingsverschijnselen veroorzaken bij katten.
Deze vraag zal een vermoeide glimlach ontlokken aan de voorstanders van het BARF-dieet (Biologically Appropriate Raw Food), die hun katten een zo natuurlijk mogelijke dagelijkse maaltijd geven van vers vlees en de juiste ingrediënten. BARF-fans doen zelfs rauwe kip in het bakje van hun kat (wat veel chef-koks als mogelijke bron van salmonella zien). Maar niet alle katten verdragen rauw vlees even goed. Katten die normaal gesproken klaargemaakt voedsel eten, kunnen vaak niet overweg met de natuurlijke microbiële inhoud van rauw vlees. Katten die een BARF-dieet hebben gevolgd daarentegen hebben een spijsverteringskanaal dat aan deze bacteriële vereisten gewend is. Vooral dieren met een niet goed functionerend immuunsysteem lopen risico (ongeacht het soort voer dat wordt aangeboden) en kunnen ernstige ziektes oplopen, waaronder infecties van de bloedbaan. Maar welk vlees mogen katten dan wel rauw eten? In principe kunnen ze alles eten - de enige uitzondering is varkensvlees en vlees van wilde zwijnen. Deze vleessoorten mogen niet rauw gevoerd worden vanwege het risico op de ziekte van Aujeszky (AD), die voor katten dodelijk kan zijn. Deze ziekte is uitgeroeid bij tamme varkens, die als gastheer fungeren voor het herpesvirus (Duitsland is AD-vrij sinds 2003). Van tijd tot tijd duiken er echter bij wilde zwijnen nog wel gevallen van het Aujeszky-virus op. Het is bovendien onmogelijk te garanderen dat varkensvlees niet uit het buitenland komt.
NB: het risico op infectie is altijd hoger bij rauw vlees dan bij bereid voedsel. De mogelijkheid van het overbrengen van ziektekiemen op de mens kan ook niet worden uitgesloten, wat vooral een belangrijke overweging is voor zwangere vrouwen, pasgeboren baby's en oudere mensen. Dezelfde voorzichtigheid moet worden betracht bij de bereiding van vlees in het algemeen.
Eieren zijn gezond voor katten, omdat ze veel aminozuren en vitaminen bevatten. Het eiwit (in tegenstelling tot de dooier) mag echter nooit rauw worden gegeven. Rauw eiwit bevat veel avidine en ovomucine.
Avidine is een glycoproteïne die vitamine B7 kan binden. Als een kat te vaak eiwit te eten krijgt, kan zijn lichaam deze belangrijke vitamine - ook wel biotine genoemd - niet langer opnemen uit zijn voedsel of uit de stof die wordt geproduceerd door de micro-organismen in zijn darmflora. Dit kan leiden tot een biotinetekort. Als eiwitten worden gekookt, wordt de avidine gedenatureerd en kan het geen onoplosbare verbinding meer vormen met de biotine in voedsel. Het risico op een tekort aan vitamine B7 wordt zo vermeden.
De proteïne ovomucine daarentegen is een trypsineremmer, wat een essentieel enzym in het spijsverteringskanaal is. Als trypsine wordt geremd, kan dit spijsverteringsproblemen veroorzaken.
Koud vlees is niet giftig voor katten, maar zou alleen af en toe moeten worden gegeven. Gekookte en gerookte ham, salami en leverworst bevatten veel kruiden en meestal ook veel zout - ingrediënten die niet in het bakje van je kat thuishoren. Varkensvleesproducten die niet goed gaar zijn, hebben hetzelfde probleem als rauw varkensvlees.
Je hoeft geen ervaren katteneigenaar te zijn om te weten dat katten niet veganistisch aangelegd zijn. Het is onwaarschijnlijk dat je ze aan een appel ziet knabbelen terwijl ze op een muis zouden kunnen jagen. Toch zijn er een paar soorten fruit die de meeste katten lekker vinden en die voor een welkome afwisseling in hun dieet kunnen zorgen. Welk fruit mag mijn kat eten? Bananen zijn favoriet als het op fruit aankomt, dankzij hun zoete smaak en zachte consistentie. De meeste katten lusten ook graag watermeloen.
Vruchten die letterlijk verboden zijn, zijn onder andere steenvruchten zoals pruimen, perziken en abrikozen.De pitten bevatten blauwzuur dat, afhankelijk van de dosis, binnen een paar seconden vergiftiging veroorzaakt en korte tijd later tot dood door verstikking kan leiden. Voor honden zijn deze pitten nog gevaarlijker omdat ze de neiging hebben om in harde voorwerpen te bijten tijdens het spelen.
Druiven en rozijnen moeten ook vermeden worden in het kattenmenu. De meeste katten houden niet van deze vruchten, maar als ze overenthousiast raken en ze opeten kan dit buikpijn en diarree veroorzaken, of zelfs nierschade en de dood. Het is nog altijd niet bekend wat de giftige stof in de druiven is. De gevaarlijke dosis is alleen onderzocht bij honden.
In tegenstelling tot honden, die allerlei soorten groenten eten, zijn katten toegewijde carnivoren die waarschijnlijk hun neus ophalen voor groente. In het wild zijn katten roofdieren en wat ze aan planten binnenkrijgen komt uit de maag van hun prooi.
Niet alle groenten zijn geschikt voor katten.Als mensen iets alleen kunnen eten als het gekookt is, zullen katten het over het algemeen op dezelfde manier verdragen. Voorzichtigheid is geboden met kool en peulvruchten: veel van dit soort voeding kan onaangename winderigheid of maagpijn veroorzaken. Alliums zoals uien, bieslook en knoflook zijn ook gevaarlijk voor katten vanwege de zwavelverbindingen die ze in welke vorm dan ook bevatten - rauw, gebakken of gekookt. Rauwe aardappelen zijn een ander product dat niet in het etensbakje van je kat mag, vanwege het hoge solanine- en zetmeelgehalte.
De meest geschikte opties zijn spinazie, peterselie (in kleine hoeveelheden) en jonge scheuten, die de meeste katten graag eten. Er zijn zelfs katten die liever veldsla hebben dan kattengras. Dit laatste zou echter altijd aangeboden moeten worden, omdat het bijzonder goed voor de spijsvertering is. Het helpt je kat gemakkelijker van zijn haarballen af te komen.
Hetzelfde geldt voor kookwater dat overblijft na het aardappelen koken: de solanine die het bevat kan buikkrampen, griepsymptomen en algemene desoriëntatie veroorzaken. Onrijpe tomaten, groene paprika's en aubergines bevatten allemaal atropine, dat hartritmestoornissen bij katten kan veroorzaken.
Katten zijn natuurlijke roofdieren en jagen op zo goed als alles wat beweegt, niet alleen op muizen en vogels. Vliegen zijn een kleine dagelijkse lekkernij in het kattenleven. Ze zorgen voor soortgeschikte activiteit, zijn een fysieke uitdaging en betekenen een kleine en plezierige delicatesse. Je kat vervult zijn behoefte om te spelen - voordat de vlieg echt opgegeten wordt, worden meestal alleen de vleugels afgelikt om te voorkomen dat hij wegvliegt. Als de vlieg op die manier eenmaal fysiek gehandicapt is, is hij een gemakkelijk slachtoffer. Je kat kan de vlieg nu gebruiken als levende puck in een gruwelijk potje hockey. Vliegen en insecten vormen ook in het wild een natuurlijk onderdeel van het kattendieet, waarin ze een waardevolle bron van hoogwaardige eiwitten zijn.
Hondenvoer is niet giftig voor katten, dus je hoeft niet in paniek te raken als je kat af en toe een hapje neemt van wat er in de voerbak van de hond zit. Maar dit moet geen vaste gewoonte worden. Standaard hondenvoer heeft geen geschikt voedingsprofiel voor katten. Katten hebben voer nodig dat rijk is aan eiwitten en taurine, omdat ze zelf geen aminosulfonzuur aan kunnen maken. Halfvochtig compleet hondenvoer kan bovendien propyleenglycol als conserveermiddel bevatten. Dit is niet geschikt voor katten.
De meeste katten zijn geen grote broodliefhebbers - en dat is maar goed ook. Brood wordt niet aanbevolen voor katten vanwege de onevenwichtige samenstelling. Speciale voorzichtigheid is geboden bij schimmel: beschimmeld brood kan overgeven, spiertrillingen, snelle ademhaling, hartritmestoornissen en agressiviteit veroorzaken. Soms kunnen ook krampen optreden.
Tussen de 30 en 40 procent van alle katten ouder dan 10 jaar lijdt aan nierinsufficiëntie. Hoe slechter de nierfunctie, hoe slechter de algehele conditie van het arme dier. Je kat eet minder goed en het gehalte aan normaal gesproken via de urine uitgescheiden stoffen wordt hoger, in het bijzonder ureum, creatinine en fosfaat. In een later stadium kan je kat een verhoogde bloeddruk en metabole acidose krijgen. In dit geval is verandering van voeding nodig. Katten die aan een nieraandoening lijden, hebben een speciaal dieet nodig dat minder belastend is voor de nieren en de afvoer van afvalstoffen verbetert. De ziekte is niet te genezen, maar nierschade ontwikkelt zich over het algemeen langzaam, wat door een aangepast dieet aanzienlijk vertraagd kan worden.
Een niervriendelijk dieet is gebaseerd op:
De eiwitaanvoer zou voor katten met nierproblemen enigszins gereduceerd moeten worden, maar de kwaliteit van dat eiwit moet dan ook evenredig beter zijn. Het grootste deel van het geconsumeerde eiwit wordt op die manier al in de dunne darm verteerd. In plaats van vleessoorten met veel bindweefsel (zoals nek, slokdarm, maag, pezen of kraakbeen) kun je beter kiezen voor hoogwaardig mager vlees. Eieren en melkproducten zijn ook uitstekende eiwitbronnen. Door het lagere eiwitgehalte en de uitstekende beschikbaarheid van eiwit bevat een aangepast nierdieet ook minder stikstofhoudende afbraakstoffen. Overmatige eiwitbeperking moet echter worden vermeden.
Het is belangrijk het fosforgehalte in het voer te verlagen. Overmatige fosforinname kan het ziekteproces versnellen. Het gevolg is een toename van calciumfosfaatafzettingen in de restnier, waardoor de capaciteit nog verder afneemt. Sommige voor nieraandoeningen geschikte diëten bevatten koolhydraten die gefermenteerd kunnen worden door microben, wat de pH-waarde in het achterste spijsverteringskanaal kan verlagen. Dit veroorzaakt een verschuiving in het evenwicht van ammoniak naar ammonium. Ammonium wordt via de darm uitgescheiden en is dus niet belastend voor de endogene uitscheidingsprocessen. N-3-vetzuren kunnen van positieve invloed zijn op ontstekingsmarkers en de nierperfusie. Visolie is een goede bron.
Katten met een nieraandoening eten over het algemeen slecht. Het vetgehalte in hun voeding moet verhoogd worden om gewichtsverlies tegen te gaan en hun eetlust te bevorderen. Vet is een uitstekende smaakdrager die de nieren minimaal belast. Hoe vetter het vlees, hoe minder eiwit het bevat - wat ook ontlastend voor de nieren is. Ideale opties zijn gans, eend, vet rundvlees, gekookt varkensvlees, zalm of makreel. Je kunt ook verschillende dierlijke vetten toevoegen; visolie is perfect.
Vanwege de slechte reabsorptie van kalium uit urine is het belangrijk voor een goede kaliumvoorziening te zorgen. Een teveel aan natrium moet worden vermeden vanwege de negatieve invloed op een hoge bloeddruk.
Het is ook belangrijk te zorgen voor voldoende oplosbare vitaminen en vitamine D.
Je moet je kat genoeg laten drinken, maar daar kan wat aanmoediging voor nodig zijn. Ook al maakt het de aandrang om te plassen groter, het drinkwater van je kat moet altijd goed bereikbaar zijn en je mag de hoeveelheid water niet terugbrengen om zo het urinevolume te verminderen.
In de periode vlak na de operatie kun je je kat wat vers water geven, maar geen eten. Zolang het verdovingsmiddel in de bloedbaan van de kat zit, bestaat het risico op overgeven bij de inname van voedsel. Je kunt hem laten eten zodra de verdoving uitgewerkt is en je huisdier gecoördineerd en alert lijkt.
Als katten planten eten, ontdoen ze hun maag van haar dat ze binnenkrijgen bij het wassen van hun vacht. Kattengras is een populaire optie om katten te helpen van hun haarballen af te komen. Maar katten vervelen zich soms of worden nieuwsgierig en kauwen op bladeren en bloemen, of het nu schadelijke of onschadelijke planten zijn. Zorg voor een veilige omgeving voor je kat en vermijd giftige planten die ernstige schade kunnen veroorzaken.
De volgende planten zijn giftig voor katten:
Hoe moeilijk het ook mag zijn om je favoriete snack niet met je kat te delen, chocolade is voor katten echt taboe. Cacao bevat theobromine, een stof die uiterst giftig is voor huiskatten. Zelfs in kleine hoeveelheden kan deze alkaloïde vergiftigingsverschijnselen veroorzaken zoals overgeven, diarree, hijgen, snelle ademhaling, spiertrillingen en krampen. Eten van chocolade kan zelfs de dood tot gevolg hebben - een derde van een reep pure chocolade kan al fataal zijn voor een kat van 5 kg. Hoe hoger het cacaogehalte in chocolade, hoe hoger het theobrominegehalte.
Ons gezond verstand zegt ons dat chips niet goed voor ons zijn - en ze zijn zeker niet gezond voor kleine kattenlichamen. Te veel kruiden, te veel verzadigd vet. Je bewijst je kat geen dienst door jouw chips of zoute lekkernijen met hem te delen.En je mag je afvragen of het nu echt nodig is dat je kat van je ochtendkoffie drinkt of aan het eind van de dag een biertje met je deelt - niet doen! Stimulerende middelen zoals alcohol, thee of koffie zijn uiterst giftig! Alcohol, koffie en thee (inclusief kruidenthee) kunnen giftig zijn en schade veroorzaken aan de lever, nieren en het maagdarmkanaal.
Veel voedingsmiddelen die geen probleem voor mensen zijn (en misschien zelfs bijzonder op prijs gestelde culinaire items) kunnen uiterst gevaarlijk zijn voor je kat.En voor nieuwsgierige katten kunnen ook sommige kamer- en tuinplanten rampzalig zijn. Doe geen experimenten met je kattenvriendje. Met onze lijst van verboden stoffen in kattenvoer ben je helemaal klaar voor zijn dagelijkse kattenmaaltijd.
